Ik groeide op in een gezin waarin beide ouders een verstandelijke beperking hadden. Als kind stond ik al onder toezicht van jeugdzorg. Mijn vader had vermoedelijk autisme en mijn moeder had officieel de diagnose licht verstandelijke beperking (LVB). Zij konden mij niet bieden wat ik nodig had. Er was wel veel liefde, dat ben ik zeker niet tekort gekomen. Maar liefde alleen is niet voldoende. Structuur, veiligheid en begeleiding ontbraken volledig thuis.

Sommige mensen zeggen: Denk goed na of je later de zorg voor je broer op je wilt nemen. Maar hoe dan? Het is mijn broer. Je gaat toch ook niet nadenken of je van je moeder houdt?  Ik denk er soms over na wat er gebeurt als mijn ouders er niet meer zijn. Waarschijnlijk neem ik dan de verantwoordelijkheid op me. Niet omdat het moet, maar omdat ik er wil zijn.

Terwijl veel studenten van mijn leeftijd zich druk maken over tentamens en bijbaantjes, besteed ik een deel van mijn week aan een andere belangrijke taak, namelijk aan de mantelzorg voor mijn opa en oma. Niet omdat het moet, maar omdat het vanzelfsprekend voelt. Voor mij is zorgen iets wat je doet uit liefde.

Naast de fysieke en zichtbare zorgen, is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan de financiële kwetsbaarheid van jonge studerende mantelzorgers. Het is namelijk een weinig besproken gevolg van een zorgsituatie. Jonge mantelzorgers hebben bijvoorbeeld minder tijd voor een bijbaan en beschikken over minder financiële middelen vergeleken met leeftijdsgenoten zonder zorgsituatie.

Mijn moeder had een bipolaire stoornis, volledig geheugenverlies en depressieve periodes. Toen ik 8 jaar was, werd mijn moeder voor het eerst opgenomen. Dat kwam voor ons volledig onverwachts. Ik was als kind erg boos op de instelling, want ik begreep niet dat mijn moeder ziek was en daarom niet bij ons thuis kon zijn. In die periode ontvingen we als gezin wel ondersteuning, maar nog niet gericht op mijn positie als jonge mantelzorger.

‍Grappig genoeg had ik op de middelbare school een vriendengroep waarin veel jonge mantelzorgers zaten. Daar kwamen we pas later achter toen ik hen vertelde over het eerste Congres Jonge Mantelzorg waaraan ik meedeed. Tijdens dat gesprek ontdekten meerderen dus dat zij eigenlijk ook jonge mantelzorger waren. Ik besefte toen hoe belangrijk het is om je verhaal te delen, omdat anderen zich daarin kunnen herkennen en daardoor laten inspireren.

Mijn moeder kan sommige dingen prima zelf regelen, maar voor veel zaken heeft ze mij nodig. Ze spreekt Portugees en verstaat slechts een beetje Nederlands. Zodoende moet ik vaak brieven vertalen en namens haar naar instanties bellen. Het voelt voor mij als iets vanzelfsprekends om dat soort zaken voor je moeder te regelen. Vanaf mijn 18e moest ik daarbij steeds meer dingen voor mijzelf gaan regelen. Ik kreeg te veel tegelijk op mijn bordje.

Ik herinner me dat ik rond mijn twaalfde zag dat mijn ouders anders waren dan de ouders van andere kinderen. Mijn moeder haalde mij op van school en waar alle ouders op het schoolplein met elkaar praatjes maakten, wachtte zij mij op aan de rand van het schoolplein; op afstand van alle andere ouders, met haar zonnebril op. Dat moment is echt een keerpunt in mijn bewustwording.

Op het punt dat het te veel werd ben ik naar mijn decaan gestapt. Mijn mentor ondernam meteen actie en zei: “ik denk dat het goed is voor jou om gewoon eens even een half jaartje voor jezelf te gaan zorgen en je opleiding op een lager tempo te doen”. Ik kreeg een aangepast rooster en ik volgde slechts een deel van de lessen. De school zorgde voor een flexibele aanpak en stemde dit af met de leerplichtambtenaar.

Mijn zusje kan niet lezen, niet schrijven en niet goed praten. Ze heeft veel begeleiding en verzorging nodig; daarom gaat ze doordeweeks naar de dagbesteding. Mijn leven plan ik om mijn zusje heen. De zorg voor mijn zusje staat op nummer één en alles voor mijzelf - zoals school en werk - dat komt daarna.

Mijn broer en ik hebben eigenlijk vrij weinig fysieke zorgen voor Wouter, hij kan relatief veel zelfstandig. Ik breng hem wel eens naar bed en geef hem ’s ochtends zijn medicijnen. Onze zorgen bestaan vooral uit het zorgen maken, je vraagt je continu af ‘komt het wel goed wat betreft het vinden van een geschikte woonplek?’ en ‘hoe ziet de zorg eruit in de toekomst?’.